Update: 29/8/2025
De toekomst is onzeker en onvoorspelbaar, maar niet on(be)grijpbaar. Met toekomstverkenning kunnen overheden en organisaties scenario’s ontwikkelen om te anticiperen op maatschappelijke veranderingen , strategiën futureproof te maken en innovatie initiatieven de gewenste richting te geven.
Hoe werkt toekomstverkenning? Welke methodes zijn er? En hoe pas je het toe in beleid en innovatie?
Op deze pagina ontdek je concrete tools, methodes en praktijkvoorbeelden en inspiratie waarmee jeom toekomstgerichtete beslissingen kunt nemen, want innovatie heeft richting nodig.
Toekomstverkenning helpt organisaties om:
Als je niet in in de war bent, ben je niet aan het opletten .
Toekomstverkenning is het systematisch onderzoeken van mogelijke toekomsten om een heldere visie te ontwikkelen. Het gaat niet om voorspellen, maar om het verkennen van kansen en risico’s, en het voorbereiden op meerdere mogelijke scenario’s.
Maya Van Cleemput beschrijft futures als “de systematische studie van alternatieve toekomsten om te begrijpen wat mogelijk is, en om acties in het heden te richten op verkiesbare toekomsten. Hiervoor is rigoureuze verbeelding nodig.”
Toekomstverkenning werkt het best als een gestructureerd proces. Deze vijf stappen helpen je op weg:
Veelgebruikte methodes zijn o.a.:
💡 Tip: probeer eens een serious game rond scenariobuilding.
👉 Handleiding (EU-publicatie)
👉 Video uitleg
Hoe zetten organisaties en overheden toekomstverkenning in?
Ontdek vijf cases:
Een verkenning van hoe de Belgische gezondheidszorg zich kan ontwikkelen richting 2040, met scenario’s die beleidsmakers en zorgorganisaties helpen anticiperen op vergrijzing, technologie en betaalbaarheid. 👉Lees de case (pdf)
Vier scenario’s die de toekomst van ouder worden in Wallonië schetsen, en hoe samenleving en beleid zich kunnen voorbereiden op een sterke toename van senioren. 👉 Lees de case
Een oefening die mogelijke toekomsten na de coronacrisis verkent, als basis voor veerkrachtig beleid en strategie. 👉 Lees de case
Een toekomstverkenning die de Vlaamse overheid ondersteunt bij het ontwikkelen van een duurzame koers richting 2050. 👉 Lees de case
Een internationale studie die alternatieve modellen voor de overheid van morgen onderzoekt, met de burger centraal. 👉 Lees de case
Bekijk hieronder de inspiratiesessie, waarin experts inzichten en praktijkvoorbeelden delen over toekomstverkenning. 📺Bekijk op youtube
Samenwerken en leren van anderen:
Meer ontdekken?
🚀 Neem contact op met Nido en ontdek hoe toekomstgericht denken je helpt omjouw organisatie helpt betere strategische keuzes te maken.
📩 Blijf op de hoogte: schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
