Eenvoud begint bij inzicht: pas als je onderzoekt waar het stroef loopt, kun je vlot vooruit.

De methode achter het sludge-onderzoek

Wat maakt een proces traag? En hoe meet je dat?

Het sludge-onderzoek van Nido steunt op de gedragswetenschappelijke onderzoeksmethode van de OESO, een aanpak die wereldwijd wordt gebruikt om onnodige drempels te identificeren en te verminderen.

Het gaat om stappen die mensen vertragen, ontmoedigen of extra moeite vragen.  Een formulier dat te lang is. Een goedkeuring die door te veel handen moet. Door die hindernissen zichtbaar te maken, kunnen we ze ook aanpakken.

Hoe werkt de OESO-methode?

Het OESO-team ontwikkelde een Behavioural Audit Framework, een duidelijke aanpak in zeven stappen. Elke stap brengt een stukje van het proces in kaart:

1. Proces in beeld brengen – alle stappen en beslissingen opsommen.
2. Gegevens verzamelen – cijfers en ervaringen samenbrengen.
3. Inspanning meten – tijd en moeite per stap inschatten.
4. Score toekennen – zien waar de grootste vertraging zit.
5. Eerlijkheid checken – nagaan of sommige groepen meer hinder ervaren.
6. Resultaten analyseren – patronen herkennen in wat niet goed werkt.
7. Oplossingen bedenken – acties voorstellen om het eenvoudiger te maken.

Deze methode toont niet alleen waar iets vastloopt, maar ook waarom. Zo krijgen we een beter beeld van hoe medewerkers en burgers een proces beleven.

Waarom is dit nuttig voor de overheid?

De overheid staat gekend als een werkcontext met heel wat regels. Veel daarvan zijn nodig, maar sommige vertragen onbedoeld. Door sludge te onderzoeken, zien we waar we tijd en middelen verliezen. Dat helpt om sneller beslissingen te nemen, beter samen te werken en te innoveren voor onze burgers en bedrijven.

Van inzicht naar actie

Na de eerste onderzoeksfase/analyse volgt een tweede stap/follow-up: meten of de verbeteringen werken. Zo blijft het geen eenmalige oefening, maar een blijvend leerproces. De resultaten helpen de OESO en Nido en andere diensten om eenvoud structureel te verankeren. Het doel is een overheid die vernieuwt zonder onnodige drempels

Cultuur van eenvoud en vertrouwen

Innovatie ontstaat niet alleen door nieuwe ideeën of technologie. Ze bloeit in een context waar mensen durven experimenteren en fouten mogen maken. Door processen eenvoudiger te maken, geven we medewerkers de ademruimte om te vernieuwen.

Dat is de cultuurverandering waar het sludge-onderzoek aan meewerkt: een overheid die eenvoud koppelt aan vertrouwen en zo samen vooruitgaat.

Daarmee draagt het sludge-onderzoek bij aan een bredere cultuurverandering: naar een overheid die eenvoud koppelt aan vertrouwen – en zo samen vooruitgaat. Dit sluit aan bij de recente Workforce Insights van de OESO-enquête, waaruit blijkt dat federale ambtenaren blijven innoveren, ondanks een werkcontext die dat niet altijd stimuleert. Er is dus duidelijk werk aan de winkel.

Nuttige links

• Fixing Frictions: Sludge Audits Around the World – volledige OECD-publicatie
• Behavioural Insight and Regulatory Governance – OECD-rapport over gedragswetenschap in regelgeving
• OECD Survey on Drivers of Trust in Public Institutions – Belgium (2024)
• OPSI: Sludge Audit Method (NSW) – toegankelijke uitleg met visuals